GIỚI THIỆU CẨM NANG KIỂM SOÁT CÔN TRÙNG ĐÔ THỊ

 

Trong bối cảnh đô thị hoá, công nghiệp hoá ngày càng phát triển, việc kiểm soát côn trùng trở thành một vấn đề quan trọng không chỉ đối với sức khoẻ cộng đồng mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nhờ những buổi hội thảo và giao lưu bổ ích do các chuyên gia tổ chức, như buổi chia sẻ đầy ý nghĩa gần đây, Nhà Việt Xanh đã có cơ hội học hỏi và tiếp thu nhiều kinh nghiệm quý báu từ các anh, chị, em trong ngành Kiểm Soát Côn Trùng. Chính từ những kiến thức và kỹ năng này, Nhà Việt Xanh xin giới thiệu cẩm nang kiểm soát côn trùng đô thị, một tài liệu hữu ích giúp bạn hiểu rõ hơn về các phương pháp và chiến lược để bảo vệ môi trường sống an toàn, lành mạnh.

KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÔN TRÙNG VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM.

 

Một số loài côn trùng như mối, ruồi, muỗi, kiến, gián, ve, bọ chét … là những loại  côn trùng phổ biến xung quanh chúng ta. Chúng chính là véc-tơ tiềm ẩn truyền nhiễm những căn bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, sốt rét, Kiết lị, viêm não Nhật bản, Zika, giun chỉ, Trypanosoma….Gây hại tới sức khỏe, sản xuất. Ngoài ra một số loài như mối, chuột còn có thể phá hoại công trình thiết bị gây ảnh hưởng tới tuổi thọ công trình và các hệ thống.  Phương pháp phổ biến hiện nay là sử dụng hoá chất khi có dấu hiệu bùng phát dịch bệnh, tuy nhiên biện pháp này tồn tại nhược điểm như không giải quyết được triệt để nguồn gốc và chỉ phù hợp để khắc phục hậu quả. Không mang tính bền vững do côn trùng thường phát triển tính kháng với các loại hoá chất đang sử dụng, thực trạng đó đặt ra nhu cầu cần phát triển các loại hoá chất mới với chi phí tăng gấp nhiều lần.

 

PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN TOÀN DIỆN

 

kiểm soát côn trùng ở khu đô thị sinh thái và hộ gia đình bằng cách tiếp cận toàn diện để kiểm soát dịch hại nhằm mục đích tăng hiệu quả và tiết kiệm chi phí cũng như giảm thiểu việc sử dụng thuốc trừ sâu không cần thiết đang là hướng đi xu thế hiện nay.

 

Do một số bệnh truyền nhiễm cho đến nay chưa có vắc xin hoặc thuốc điều trị đặc hiệu nên việc quản lý và theo dõi dịch bệnh chủ yếu là giám sát côn trùng trung gian truyền bệnh (véc tơ). Công tác phòng chống véc tơ ban đầu dựa vào biện pháp cơ học bao gồm: làm lưới che nhà cửa, dùng màn hoặc làm thay đổi môi trường sống như: san lấp đầm lầy hoặc các vũng nước là nơi véc tơ truyền bệnh đẻ trứng, hoặc phun dầu vào các ổ đẻ trứng…

 

Thành công lâu bền đối với việc phòng chống véc tơ truyền bệnh chỉ đạt được ở những nơi mà môi trường thay đổi theo hướng côn trùng truyền bệnh không thích hợp với sinh cảnh của chúng. Một trong những phương pháp đó là cải tạo môi trường, phòng chống sinh học giúp chống lại sự đề kháng ngày càng tăng của côn trùng truyền bệnh với hoá chất cũng như sự ảnh hưởng đáng kể đối với môi trường khi sử dụng hoá chất để tiêu diệt.

 

 HÌNH ẢNH MỘT SỐ LOẠI LOẠI CÔN TRÙNG ĐÔ THỊ PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM

 

 

 CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG

 

 

PHƯƠNG PHÁP SINH THÁI VÀ MÔI TRƯỜNG

 

 

Phương pháp này làm thay đổi môi trường sinh trưởng, ngăn ngừa sự sinh sản và phát triển của côn trùng như: phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh tạo dòng chảy để diệt ấu trùng, đổ dầu, thả hạt xốp hay bèo che mặt nước, cải tiến hệ thống tưới tiêu và vệ sinh môi trường.

 

 

PHƯƠNG PHÁP ĐẤU TRANH SINH HỌC

 

Ứng dụng đấu tranh sinh học trong sinh giới để hạn chế sự phát triển của côn trùng như: sử dụng các loài thiên địch, vi khuẩn, nấm gây bệnh, côn trùng ăn côn trùng, các động vật có xương sống ăn côn trùng…

 

 

Ở một vài nơi, người ta dùng các loài vật nuôi để thu hút côn trùng để tránh bị đốt và không làm tăng ái tính của côn trùng đối với người.

 

ỨNG DỤNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ CAO TRONG SINH HỌC

 

Chiếu tia phóng xạ gây biến đổi gen và tạo ra các chủng côn trùng giống đực thuần chủng mất khả năng sinh sản rồi thả chúng vào tự nhiên. Các con đực này sẽ cạnh tranh giao phối và làm giảm tỷ lệ sinh sản của côn trùng.

 

 

 PHƯƠNG PHÁP VẬT LÝ

 

Các biện pháp vật lý có từ cổ xưa khá đơn giản nhằm để xua, diệt, ngăn côn trùng tiếp xúc đốt người dưới các hình thức cơ học như đập, xua bằng cành lá, hun khói, thay đổi kết cấu nhà, đóng kín cửa, mặc quần áo dài…

 

 

Các biện pháp mới hơn như lưới chống côn trùng cho cửa nhà ở hoặc nằm màn tránh côn trùng đốt. Trong những năm gần đây là vợt tích điện bằng lưới kim loại, một số dụng cụ dùng điện làm bốc hơi chất lỏng, các loại bẫy côn trùng dùng bằng ánh sáng đèn hoặc dùng tia X gây tiệt dục ở một số loài côn trùng giống đực hoặc dùng các thiết bị sóng siêu âm để xua đuổi côn trùng và các máy này được chế tạo nhỏ như đồng hồ đeo tay chạy pin, các phần mềm điện tử trên các điện thoại di động có thể phát ra sóng siêu âm xua đuổi côn trùng.

 

  PHƯƠNG PHÁP HÓA HỌC

 

Hiện nay các biện pháp hóa học thường được sử dụng rộng rãi để diệt côn trùng vì các ưu điểm sau:

- Nhiều loại hóa chất diệt côn trùng đã được tổng hợp, tác dụng của các loại hóa chất này rất đa dạng, có tác dụng tồn lưu lâu dài, ít độc hại với người và động vật máu nóng. Khi côn trùng kháng với một loại hóa chất này thì người ta có thể thay bằng một hóa chất khác.

 

 

- Hiệu quả của biện pháp hóa học có tính chất chung và phổ biến, không phụ thuộc nhiều thuộc đặc điểm địa lý, văn hóa, xã hội của cộng đồng.

 

- Có thể áp dụng trên diện rộng và đem lại hiệu quả cao trong thời gian ngắn, nhất là trong các vụ dịch do côn trùng truyền.

 

- Một vài lợi ích về kinh tế khi sử dụng để diệt một số côn trùng truyền bệnh.

 

Có thể kể đến một số biện pháp như

 

- Phun hóa chất trong không gian hoặc phun tồn lưu hóa chất trên tường vách trong và ngoài nhà.

 

- Tẩm hóa chất tồn lưu vào chăn, màn, rèm cửa, tấm bọc võng.

 

- Các loại hương trừ muỗi có tẩm hóa chất; hóa chất dạng kem xua côn trùng; bã diệt côn trùng có tẩm hóa chất…

 

- Sử dụng chất điều hòa sinh trưởng làm ngăn quá trình lột xác và diệt ấu trùng khi loài côn trùng cần diệt đã kháng với hóa chất hoặc do không thể sử dụng hóa chất vì làm ảnh hưởng đến môi trường.

 

Một số hóa chất có thể sử dụng dùng làm bả diệt như các hợp chất hữu cơ (dichlovos, diazion…); hợp chất carbamat (propoxur, formaldehyd ..). Hóa chất sử dụng làm kem xua như DEET, tinh dầu thiên nhiên như xả, nến Ấn Độ hoặc một số loại nhựa được chiết xuất từ các loại cây gỗ; hóa chất bốc hơi, hương xua côn trùng như allerthrin, D-phenothrin… Chất điều hòa sinh trưởng (Juvenin hormone analogue, Chitin synthesis inhybirors). Các hóa chất sử dụng để phun tồn lưu, phun không gian hoặc tẩm màn như các hóa chất nhóm pyrethroid: alpha-cypermethrin, cyfluthrin,deltamethrin, permethrin, lambda-cyhalothrin …

 

LỰA CHỌN BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG CÔN TRÙNG NÀO ?

 

Các phương pháp phòng chống côn trùng truyền bệnh đặc biệt được áp dụng trong cộng đồng phụ thuộc vào tình hình địa phương cũng như tập quán của người dân tại nơi đó. Trên thực tế, có những phương pháp được ứng dụng thích hợp ở nơi này nhưng có thể không nhất thiết thích hợp ở nơi khác mặc dù các đặc điểm của bệnh và côn trùng truyền bệnh không thay đổi. Sự lựa chọn phương pháp thường phụ thuộc vào ngân sách và cán bộ được đào tạo, trình độ phát triển kinh tế xã hội của cộng đồng và địa phương cùng với sự phát triển các dịch vụ y tế tại cơ sở.

 

 

Bên cạnh đó, những chiến dịch phòng chống côn trùng truyền bệnh với quy mô nhỏ, lớn thường không thực hiện được, cả vì lý do tài chính, kỹ thuật văn hóa vùng miền, sinh thái học đa dạng của các loài, cũng như làm tổn hại đến môi trường…

 

Do đó, để có được biện pháp phòng chống côn trùng phù hợp nhất, cần phải nắm rõ được thành phần loài, sinh lý, sinh thái của các nhóm côn trùng (môi trường sống, thời gian và các hoạt động đốt mồi…) để sử dụng các biện pháp phòng chống đối với từng loài côn trùng truyền bệnh nhằm đạt hiệu quả tốt nhất (tính khả thi, vật liệu và phương tiện tại chỗ, phương pháp đơn giản dễ hiểu, có tính ứng dụng cao, phù hợp với tập quán địa phương, an toàn với người sử dụng và được sự chấp nhận của cộng đồng...).

 

TỔNG KẾT

Bài viết trên đã tổng hợp các phương pháp tiếp cận toàn diện trong việc kiểm soát và tiêu diệt côn trùng gây hại đô thị. Quý khách quan tâm đến dịch vụ kiểm soát côn trùng và dịch bệnh, xin vui lòng để lại thông tin liên hệ. Nhân viên chăm sóc khách hàng của Nhà Việt Xanh sẽ nhanh chóng liên hệ để tư vấn và giải đáp những thắc mắc về dịch vụ trong thời gian sớm nhất.

 

---

 

NHÀ VIỆT XANH

 

Trụ Sở Chính HCM: 92/4/2 Vườn Lài, An Phú Đông, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh.

Chi Nhánh Đà Nẵng: Số 06 Đinh Thị Vân, An Khê, Thanh Khê, Đà Nẵng

Chi Nhánh Hà Nội: số 18 tổ 20 Trần Phú, Quận Hoàng Mai, TP Hà Nội.

Hotline: 0909 940 199

Email: dietmoinhavietxanh@gmail.com

Fanpage: Công Ty TNHH Diệt Mối Và Côn Trùng Nhà Việt Xanh

Website: dietmoinhavietxanh.com